تورم‌زدايي مقدم بر حذف صفرها است؟؟

تورم‌زدايي مقدم بر حذف صفرها است
دنياي اقتصاد – به دنبال انتشار خبر جدي شدن احتمال حذف سه صفر از پول ملي، صاحبنظران اقتصادي ابراز عقيده كردند كه سياست‌ كنترل و تك‌رقمي كردن تورم بر چنين كارهايي كه صرفا براي زدودن آثار دوران تورم انجام مي‌شود، اولويت دارد چرا كه بدون تورم‌زدايي از اقتصاد، صفرها دوباره ظاهر خواهند شد.

14سال با طرح اصلاح پول ملي
كاهش نرخ تورم مقدم بر حذف صفرهاي اسكناس
دنياي اقتصاد- مصباحي مقدم، عضو ناظر شوراي سابق پول و اعتبار از بررسي حذف سه صفر از پول ملي در بخش‌هاي تخصصي بانك مركزي خبر داد كه بنا به دستور رييس‌جمهوري در مجمع عمومي بانك مركزي عملي شده است.
گرچه از سال 72 تاكنون، اصلاح ارقام پولي در بانك مركزي مطرح بوده اما اين اصلاح مستلزم ايجاد شرايطي همچون تك‌رقمي شدن نرخ تورم و ثابت ماندن آن است كه براساس پيش‌بيني‌ برنامه چهارم، نرخ تورم در پايان اين برنامه، كاهش مي‌يابد و مناسبت‌ترين زمان براي انجام اصلاحات پولي، سال 1388 است.
پس از گذشت 14سال از اين طرح در سال 72 كه طهماسب مظاهري در بانك مركزي حضور داشته، اين موضوع در دستور كار اداره بررسي‌هاي اقتصادي بانك مركزي قرار گرفت اما برخي مسوولان بعدي با اين اقدام موافق نبودند و بررسي‌ها در اين باره متوقف شد.
حال مظاهري به عنوان رييس كل بانك مركزي، بايد اين موضوع را بررسي كند.
بانک مركزي سرانه اسکناس را 114 برگ اعلام و تصریح کرده است: این حجم از سرانه اسکناس ایران را جزو کشورهای رکوردار در این زمینه قرار داده است، زیرا سرانه اسکناس در کشورهای پیشرفته بین 12 تا 14 برگ است.
برخی از کارشناسان مسائل اقتصادی اصلاح رقوم پولی یا حذف چند صفر از واحد پولی کشور را یکی از نیازهای اقتصادی کشور برای تسهیل در مراودات تجاری دانسته‌اند، موضوعی که از سال‌ها پیش در دستور کار بانک مرکزی قرار داشته است.
این موضوع از آن زمان تاکنون چند بار در دستور کار اداره بررسی‌های بانک مرکزی قرار گرفته به طوری که در سال‌های اخیر به منظور عرضه خدمات مطلوب تر و تسهیل در مراودات تجاری این موضوع بار دیگر در دستور کار اداره بررسی‌های بانک مرکزی قرار گرفت و گزارش مبسوطی نیز در این باره تهیه شده است.
برخی مقامات بانک مرکزی مي‌گویند ترس از عواقب ناشی از اجرای نادرست و تحمل هزینه‌های آن یکی از عمده‌ترین دلایل مخالفان اصلاح رقوم پولی کشور است، زیرا اگر این موضوع درست اجرا نشود آثار تورمي‌ در پی خواهد داشت.
در همین حال، اوایل امسال نیز برخی از نمایندگان مجلس ایده تغییر واحد پولی کشور را مطرح کرده‌ بودند که همچون کشور ترکیه واحد پولی ایران نیز تغییر یابد، زیرا یکی از دلایل کاهش نرخ تورم در ترکیه کاهش قیمت تمام شده لیر ترکیه بوده است.
كارشناسي وزارت اقتصاد
امیر منصور برقعی معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ريیس‌جمهوری هم اوایل امسال در پاسخ به پرسش خبرگزاري مهر در خصوص طرح تغییر واحد پولی کشور گفته است: اظهار نظر در مورد این مقوله به صورت قاطع امکان‌پذیر نیست گرچه در برخی مقاطع تغییراتی مطرح بوده است.
برقعی معتقد است: ایران ویژگی‌های خاص خود را دارد و هرگاه تجربیات سایر کشورها در ایران اجرا شده، به جواب نرسیده‌ایم. ريیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی مي‌گوید: کارشناسی تغییر واحد پولی کشور باید در وزارت اقتصاد انجام شود.
حمید پورمحمدی معاون امور بانکی وزارت امور اقتصادی و دارایی نیز همان زمان گفته است: در حال حاضر طرح تغییر واحد پولی کشور جزو ضرورت‌ها و موضوعات روز کشور نیست و موضوعاتی مهم‌تر از تغییر واحد پولی کشور وجود دارد.
با این حال، کارشناسان مسائل اقتصادی نظرات مختلفی درباره تغییر واحد پولی کشور یا حذف صفرهای پولی ملی مطرح می‌کنند. از سویی، مسعود نیلی کارشناس مسائل اقتصادی اوایل سال‌جاری با تاکید بر این که تغییر واحد پولی کشور قبل از حل مشکل رشد حجم پول، تاثیر مثبتی در اقتصاد کشور نخواهد داشت، گفته است: کاستن از تعداد صفر‌های پول، فقط ضریب تبدیل کالا به واحد پول را ساده‌تر مي‌کند.
وی با تاکید براتخاذ سیاست انقباض پولی درکشور، اظهارداشته است: رشد بالای حجم پول ضمن بی ارزش کردن پول، باعث ایجاد مشکل در تبدیل پول به کالا مي‌شود. این کارشناس مسائل اقتصادی تصریح مي‌کند: واحد پول هرچه که باشد، اگر با شدت افزایش یابد، در تورم انعکاس پیدا مي‌کند و در این مورد فرق ندارد، پول را با چه واحدی مورد شمارش قرار دهیم.
نیلی با تاکید براین که برای تغییر واحد پولی کشورعلاوه برتورم باید شرایط اقتصادی کشور را نیزمد نظر قرار داد، افزود: البته تغییر واحد پولی کشور از مساله مهم رشد حجم پول جدا است که باید به نحوی حل شود.
عضو هیات علمي‌دانشگاه اقتصاد علامه طباطبایی با تاکید بر اتخاذ تمهیداتی برای کاهش اثرات تورمي ‌و جلوگیری از آسیب‌پذیری سپرده‌گذاران خرد در اثر این تغییر گفته است: بسیاری از کشورها نیز اقدام به تغییر واحد پول خود کرده‌اند و با دادن عنوان جدید به پول ملی خود تاحدودی از مشکلات و درگیری‌های اقتصادی خود کاسته‌اند.
این در حالی است که محمد طبیبیان، ريیس سابق موسسه عالی آموزش عالی بانکداری ایران تغییر واحد پولی کشور را بیهوده، بی‌نتیجه و برای جامعه پرهزینه دانست و تصریح کرد: کشورهایی که اقدام به تغییر واحد پولی کشور خود کردند، قبل از آن اقدامات دیگری نظیر کنترل نرخ تورم و کاهش صفرهای پول خود کردند.
وی با اشاره به این که کشوری نظیر ترکیه نیز زمانی چنین کاری را انجام داد که با صفرهای زیادی برروی اسکناس‌ها که تعداد آنها به 6 و 7 نیز رسیده بود، مواجه شد، به مسوولان اقتصادی کشورتوصیه کرد به جای انجام چنین کارهای نمایشی به فکر حل مسائل اساسی کشور باشند.
7‌ مزيت عمده 
عضو كارگروه اصلاح ساختار بانكي كشور از 7‌مزيت حذف صفرهاي پول ملي گفت.
بهاالدين حسيني هاشمي اظهار داشت: حذف صفرهاي پول ملي 7 مزيت عمده به دنبال دارد كه مشتمل‌بر كاهش حجم اسكناس، سادگي در مبادلات، نگهداري ساده‌تر حساب‌ها، ارقام و ترازنامه‌ها، اشغال فضاي كمتر آمار و اطلاعات مالي در حافظه و هارد رايانه‌ها، نقل و انتقال سهل‌تر پول، كاهش آثار رواني تورم و نيز صرفه جويي در وقت براي شمارش حجم زياد اسكناس‌ها است.
وي افزود: فرآيند حذف 3 صفر از پول ملي ايران كمي زمان‌بر و هزينه‌بر است ولي در نهايت به نفع اقتصاد كشور خواهد بود. وي هشدار داد كه همزمان با حذف صفرها بايد به همان نسبت قيمت‌ها نيز كاهش يابد تا به بروز برخي مشكلات در اين خصوص منجر نشود.
عضو كارگروه اصلاح ساختار بانكي در خصوص بهره‌گيري مردم از واژه تومان به جاي ريال در مبادلات خود تصريح كرد: اين حركت براي تسهيل در مبادلات و حل مشكلات موجود در اين حوزه توسط مردم باب شده است،‌ در حالي كه دولت نبايد دنباله روي مردم باشد و بايد به ساماندهي در اين بخش اقدام كند.
همچنين محمد طبيبيان اقتصاددان گفت: من حذف چند صفر را از پول ملي كار مناسبي نمي‌دانم و مطمئن هستم كه در صورت موفقيت آميز بودن طرح نيز هيچگونه نتيجه اقتصادي براي كشور ما نخواهد داشت.
در عين حال يك كارشناس اقتصادي گفت: دولت به جاي حذف صفرها بهتر است به چاپ اسكناس درشت اقدام كند كه در اين صورت آثار رواني تورمي منفي آن نيز كمتر مي‌شود.
غلامرضا سلامي در گفت‌وگو با خبرگزاري فارس اظهار داشت: در شرايطي كه نقدينگي كشور چند صد برابر شده، در اين شرايط نياز به انتشار اسكناس درشت و چك بيشتر احساس مي‌شود.
همچنين مدير‌عامل بانك سامان با بيان اينكه حذف صفر از پول ملي اثر رواني در كاهش تورم دارد، گفت: به‌رغم تمام مزيت‌هايي كه حذف صفر از پول ملي به همراه دارد، ترويج استفاده از كارت‌هاي بانكي اقدامي مناسب‌تر است.
ا…‌وردي رجايي سلماسي حذف صفر از پول ملي را اقدامي مثبت توصيف كرد و اظهار داشت: حمل پول همواره يكي از مشكلات مبادلات اقتصادي بوده و اين مشكل مي‌تواند با حذف صفر تا حدودي برطرف شود.
يك پيشنهاد سياسي
رييس هيات ناظران بانك مركزي نيز گفت: در گزارش هيات نظار بانك مركزي براي چهل و هفتمين مجمع عمومي اين بانك بر افزايش ارزش اسمي‌ اسكناس تاكيد شد، اما به زمان آن اشاره‌اي نشده است.
محمدجواد صفار، در گفت‌وگو با ايسنا در پاسخ به اين سوال كه آيا در جلسه مجمع عمومي‌ بانك مركزي رييس‌جمهوري دستوري مبني‌بر كاهش سه صفر از واحد پولي كشور را ابلاغ كرده است، گفت: پيشنهاد اين امر از سوي يكي از اعضا مطرح شد اما چنين مساله‌اي به عنوان مصوبه مجمع عمومي‌ بانك مركزي محسوب نشده است.
وي ادامه داد: تاكنون حداقل دو كشور همسايه تركيه با حذف شش صفر از واحد پولي خود و آذربايجان با تغيير نام واحد پولي چنين اقدامي‌ را عملا انجام داده‌اند.
صفار در پاسخ به اين سوال كه آيا با شرايط اقتصادي كشور مي‌توان چنين اقدامي‌ را انجام داد، متذكر شد: در حال حاضر حجم بالاي اسكناس در اقتصاد كشور مشكل‌زاست و در شرايط فعلي انتشار اسكناس 100‌هزار توماني كاملا قابل دفاع است. وي با بيان اينكه افزايش ارزش اسمي‌ اسكناس ايران يك تصميم اقتصادي و حذف صفر از واحد پولي يك پيشنهاد سياسي است، تصريح كرد: افزايش ارزش اسمي‌ اسكناس باعث تسهيل داد و ستد خواهد شد.
رييس هيات ناظران با اشاره مجدد به اينكه حذف صفر از واحد پولي يك پيشنهاد سياسي است، افزود: تصميم اقتصادي مطلوب آن است كه حجم تعداد برگه‌هاي اسكناس در دست مردم كاهش يابد. در هيچ جاي دنيا فردي ديده نمي‌شود كه يك دسته پول در دست داشته باشد.
ظلم به پول ملي
عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس گفت: حذف 3 صفر شايد ظلم به پول ملي كشور باشد؛ هنوز ارزش پول ملي ما آنقدر كم نشده كه بخواهيم صفرها را از آن حذف كنيم.
هادي حق‌شناس اظهار داشت: استهلاك اسكناس در كشور ما به ضعف سيستم بانكي مربوط است كه هنوز نتوانسته آنطور كه بايد و شايد بانكداري الكترونيكي و بهره‌گيري از كارت‌هاي اعتباري را ترويج دهد.
در همين حال مدير‌عامل سابق بانك سپه گفت: حذف صفر از پول ملي سبب افزايش اعتماد مردم به پول شده كه اين امر در نهايت باعث نرخ تورم را كاهش خواهد داد.
محمودرضا خاوري حذف صفر از پول ملي را يك اقدام مثبت توصيف كرد و اظهار داشت: اين كار منجر به يك انقلاب اقتصادي در كشور خواهد شد. وي افزود: در حال حاضر صرفنظر از وسيله سنجش ارزش و ابراء ذمه بودن پول، مطلوبيت آن است كه منجر به رواج استفاده از آن مي‌شود.